Vish 2 — De drie tijdperken
In welk tijdperk werk jij vandaag?
Vish is een visuele short — een compact stuk van ongeveer 500 woorden over één centraal idee uit de blogserie, aangevuld met slides die het beeld compleet maken. Kort lezen, snel begrijpen, direct toepassen.
AI beweegt niet in een rechte lijn. Het beweegt in sprongen. En elke sprong begint met één concreet moment — één product, één naam — dat het volgende tijdperk opent.
Tijdperk 1 begon op 30 november 2022. ChatGPT. Een chatvenster. Jij typt, de AI antwoordt. Jij stuurt bij, de AI past aan. De mens houdt het stuur vast bij elke bocht. Honderd miljoen gebruikers in twee maanden — sneller dan elk product daarvoor in de geschiedenis. We noemen dit co-intelligence: mens en machine in gesprek, de mens actief aanwezig bij elke stap.
Tijdperk 2 begon in januari 2026. OpenClaw — een open-source agent-platform gemaakt door één Oostenrijkse ontwikkelaar, Peter Steinberger. In minder dan vier maanden meer dan 250.000 GitHub-sterren, React voorbijgestreefd als meest gesteund open-source project ooit. Jensen Huang, CEO van Nvidia, noemde het "probably the single most important release of software ever." Het verschil met tijdperk 1 is fundamenteel: de AI voert uit terwijl jij iets anders doet. Je delegeert, stuurt aan, controleert. Niet meer samenwerken mét AI — AI managen.
Tijdperk 3 kondigt zich aan. AI-systemen die ingezet worden om betere AI-systemen te bouwen. Een recursieve feedbackloop. OpenAI's Codex was naar eigen zeggen "instrumental in creating itself." Dario Amodei sprak bij Davos openlijk over recursieve zelfverbetering als strategisch doel. De eindbestemming van dit tijdperk is nog onbekend — maar negeren is geen optie meer.
De meeste mensen bevinden zich nog in tijdperk 1. Sommigen zijn niet eens begonnen. Een kleine groep werkt al in tijdperk 2. En dat contrast is niet abstract — het bepaalt dagelijks wie meer gedaan krijgt, wie sneller leert, wie de volgende klant binnenhaalt.
Hier zit een paradox die me bezighoudt. De kloof tussen de tijdperken is niet alleen technisch. Ze is ook psychologisch. Iemand die in tijdperk 1 werkt en iemand die in tijdperk 2 werkt, leven in dezelfde kalender maar in een fundamenteel andere werkelijkheid. Ze praten over AI, maar bedoelen iets totaal anders. De een bedoelt een slim antwoord op een vraag. De ander bedoelt een autonoom systeem dat urenlang taken uitvoert terwijl hij iets anders doet.
Die divergentie van realiteiten maakt gesprekken over AI structureel moeilijk — en maakt het ook moeilijk om de urgentie over te brengen op mensen die denken dat ze al meedoen.
De tijdperken sluiten elkaar niet uit. Je kunt in tijdperk 2 werken en tijdperk 1 als basis gebruiken. Maar wie denkt dat tijdperk 1 het eindstation is, werkt met een kaart die al achterhaald is. En wie wacht tot tijdperk 2 vanzelfsprekend wordt, heeft de curve gemist.
In welk tijdperk werk jij vandaag?
Vish 2 uit de serie. Langere versie: De drie tijdperken van AI.
Co-creatie: Dit stuk is georkestreerd samen met Claude (Anthropic), versie Sonnet 4.6. De gedachten, posities en interpretaties zijn van mij. Claude heeft geholpen bij het structureren en schrijven. Visualisaties gemaakt met NotebookLM.